1. Powitanie i wprowadzenie (około 5 minut)
- Przywitanie: spokojne powitanie każdego dziecka po imieniu; krótka piosenka powitalna (30–45 s).
- Cel dla dzieci: opiekun mówi prostym zdaniem, na czym polega zajęcie: „Dzisiaj poeksperymentujemy, jak możemy się uspokoić i poczuć lepiej”.
- Krótka rozmowa (2 min): pytania stymulujące myślenie badawcze: „Co robisz, kiedy jesteś zdenerwowany? Co sprawia, że czujesz się spokojniej?”; zachęcić dzieci do jednej krótkiej odpowiedzi.
2. Część główna (35 minut)
Eksperyment „Butelka spokoju” (10 minut)
- Przygotowanie: każdemu dziecku (lub małej grupie) podajemy przezroczystą butelkę z wodą, klejem (lub płynem do mycia), brokatem/konfetami i małą ilością oleju (jeśli dostępny). Opiekun pokazuje, jak zamknąć i wstrząsnąć butelką.
- Obserwacja: dzieci wstrząsają butelkami i obserwują, jak brokat/wiórki powoli opadają. Opiekun pyta: „Co widzisz? Czy to trwa długo czy krótko?”
- Wniosek: porównanie z uczuciem zdenerwowania — kiedy wszystko wiruje w środku, poczekajmy, aż się uspokoi.
Badanie dźwięków uspokajających (8 minut)
- Materiały: miseczki, łyżeczki, pudełka z ryżem, woreczki z grochem, ciche instrumenty (grzechotki, dzwoneczki) i nagranie spokojnej muzyki.
- Zadanie badawcze: dzieci zwykle w parach/małych grupach badają, jakie dźwięki są „głośne”, a jakie „ciche”, oraz które dźwięki działają uspokajająco.
- Pytać: „Który dźwięk był dla ciebie miły? Który pomaga ci uspokoić oddech?”
Zabawa oddechowa „Balon i chmurki” (7 minut)
- Opiekun pokazuje trzy proste techniki oddechowe: dmuchanie na lekką chusteczkę/scar (delikatny wiatr), „oddech balonowy” (wdech przez nos, powolny wydech przez usta jak nadmuchiwanie balona), i „liczenie oddechów” (liczymy razem do 3 wdech, do 3 wydech).
- Dzieci ćwiczą w rytmie opiekuna; można użyć kolorowych chustek, które unoszą się przy wydechu.
Stacja dotykowa: „Mapa spokoju” (7 minut)
- Przygotować na podłodze prostokąty/talerze z różnymi materiałami: miękki materiał, puchate piłeczki, gładkie kamyczki (plastikowe), papier ścierny, piórka.
- Zadanie badawcze: każde dziecko dotyka materiałów i wybiera ten, który „jest dla niego najbardziej uspokajający”. Proste pytania: „Który materiał czujesz najbardziej przyjemnie? Dlaczego?”
- Dzieci umieszczają mały token (np. naklejkę) na wybranym materiale tworząc wspólną mapę preferencji.
Krótka swobodna chwila wyciszenia (3 minut)
- Rozłożone maty lub miękkie poduszki; zapalone (bezpłomieniowe) lampki nocne lub przygłuszona światłość; cicha, relaksacyjna muzyka.
- Opiekun proponuje dzieciom zamknięcie oczu i przypomnienie sobie butelki spokoju: „Wyobraź sobie, że w twoim brzuchu jest mała butelka — obserwuj jak brokat się uspokaja”.
Wskazówki dla opiekuna (w trakcie zajęć):
- Dawać dzieciom czas na obserwację i proste wypowiedzi; używać krótkich pytań.
- Dostosować tempo i głośność do grupy; jeśli ktoś jest bardzo aktywny, zaproponować indywidualne ćwiczenie oddechowe obok opiekuna.
3. Zakończenie i podsumowanie (5 minut)
- Krótka rozmowa krągowa: każde dziecko (na tyle, na ile potrafi) mówi jedno słowo lub pokazuje gestem, co mu najbardziej pomogło się uspokoić.
- Przypomnienie technik: opiekun jeszcze raz w skrócie pokazuje „trzy sposoby na wyciszenie” (butelka, dźwięk, oddech).
- Pożegnanie: cicha piosenka lub rytmika na uspokojenie; przekazanie rodzicom krótkiej informacji (ustnie lub kartka) o tym, co się działo.
Czas trwania: 45 minut (5 + 35 + 5).