Powitanie i wprowadzenie (około 5 minut)
- Powitanie: krótka piosenka powitalna (30–40 s) — dzieci siadają w kole, przybijają „piątkę” prowadzącemu.
- Krótkie wprowadzenie tematu w prostych zdaniach: „Dzisiaj bawimy się naszymi zmysłami i będziemy mówić o tym, co nam się podoba, a co nie. Nauczymy się też, jak powiedzieć, gdy czegoś nie chcemy i komu możemy o tym opowiedzieć.”
- Zapowiedź stacji: „Będą cztery stacje — dotyk, zapachy, dźwięki i mówienie o uczuciach oraz granicach. Będziemy się przemieszczać co kilka minut.”
Część główna (50 minut)
Organizacja: dzieci dzielimy na 4 małe grupy (po 4–5 dzieci). Każda grupa spędza około 12 minut na stacji, po czym następuje 1–2 minutowa zmiana i przejście do następnej stacji.
- Stacja 1 — Dotykowe woreczki i skarby (ok. 12 min)
- Przygotowanie: woreczki materiałowe/foliowe z różnymi wypełnieniami (piasek, ryż, groch, miękka gąbka, plusz). Kilka przedmiotów ukrytych w woreczkach („skarbów”).
- Przebieg:
- Dzieci kolejno wkładają rękę do woreczka i opisują, co czują: „miękkie, szorstkie, zimne, grube”.
- Zabawna zagadka: jedno z dzieci opisuje dotyk, reszta zgaduje, co może być w woreczku.
- Element emocjonalny: prowadzący pyta „Czy lubisz ten dotyk? Tak/Nie?” i dzieci pokazują kciuk w górę/ w dół.
- Stacja 2 — Pudełko zapachów i pamiętnik nosa (ok. 12 min)
- Przygotowanie: małe pojemniki lub słoiki z bezpiecznymi zapachami (cytryna, mięta, wanilia, mydło, suszone zioła). Kartoniki z buźkami (uśmiech, obojętna, skrzywiona) do zaznaczania.
- Przebieg:
- Dzieci po kolei wąchają i wybierają buźkę, która pasuje do zapachu.
- Krótkie rozmowy: „Ten zapach jest miły, przypomina mi...” (nazywanie skojarzeń).
- Połączone z tematem granic: pytanie od prowadzącego „Czy możesz powiedzieć, że zapach ci się nie podoba?” — ćwiczenie mówienia krótkich zdań typu „Nie lubię tego.”
- Stacja 3 — Rytmy, dźwięki i chusty (ok. 12 min)
- Przygotowanie: kolorowe chusty, małe instrumenty (dzwoneczki, tamburyny, łyżki drewniane), nagranie spokojnej muzyki.
- Przebieg:
- Zabawa „Cicha — Głośna”: prowadzący gra na instrumencie, dzieci reagują chustami — delikatnie machają przy cichym dźwięku, energiczniej przy głośniejszym.
- Zabawne naśladowanie dźwięków: kto potrafi zrobić dźwięk jak deszcz/wiatr? (rozwijanie percepcji słuchowej)
- Ćwiczenie wyrażania granicy głosem: ćwiczymy mówienie „stop” głośnym, pewnym głosem w bezpiecznej zabawie (jeden element teatralny, np. zatrzymywanie tańca).
- Stacja 4 — Emocje, granice i mapa zaufania (ok. 12 min)
- Przygotowanie: lusterka, karty z twarzami przedstawiającymi podstawowe emocje (radość, smutek, złość, zaskoczenie), plus prosta „mapa zaufania” (plansza z obrazkami dorosłych: mama, tata, nauczyciel, lekarz, babcia, itp.). Miękka mata lub sensoryczna poduszka jako „moje bezpieczne miejsce”.
- Przebieg:
- Dzieci naśladują miny z kart przy lusterku — nazywanie emocji: „To jest radość. Tak wyglądam, gdy jestem szczęśliwy.”
- Krótka scenka z pacynką: pacynka pokazuje, że coś jej się nie podoba — dzieci pomagają powiedzieć, co pacynka może powiedzieć („Nie chcę tego. Proszę, przestań.”) oraz wskazują, komu o tym powiedzieć (wybierają obrazek na mapie zaufania).
- Każde dziecko wybiera jedno imię osoby z mapy zaufania i kładzie obok niej mały kolorowy znacznik (ćwiczenie wskazywania dorosłych, do których można się zwrócić).
Przejścia i utrzymanie skupienia:
- Po każdej stacji krótkie zgromadzenie (30–60 s), łyk wody, przypomnienie: „Za chwilę idziemy dalej.”
- Nauczyciel/ka towarzyszy każdej grupie, zadaje pytania i nazywa obserwacje dzieci.
Materiały wspólne przez zajęcia (dostępne w razie potrzeby): butelki sensoryczne z drobnymi elementami w środku (do uspokojenia), koc do relaksu, chusteczki, zapasowe karty emocji.
Zakończenie i podsumowanie (5 minut)
- Krąg podsumowujący: każde dziecko mówi jedno słowo o tym, co najbardziej mu się podobało (prowadzący może pomagać: „Mój ulubiony dotyk to...”, „Najbardziej podobał mi się zapach...”).
- Wzmocnienie komunikatu: prowadzący przypomina prosto: „Jeśli coś Ci się nie podoba — możesz to powiedzieć. Jeśli jesteś smutny — powiedz zaufanej osobie.” (forma dostosowana do wieku).
- Pożegnanie: krótka piosenka relaksacyjna lub rzut miękką piłeczką, kto złapie — mówi „do widzenia” i podaje imię.