Powitanie i wprowadzenie (około 5 minut)
- Przywitanie (1 min)
- Opiekun wita dzieci, przypomina nazwę zajęć: „Światowy Dzień Radiologii — Mały Odkrywca”.
- Krótkie wprowadzenie (4 min)
- Pytania pobudzające ciekawość: „Czy wiecie, co to jest rentgen? Co robi światło, gdy pada na zabawkę?”
- Zapowiedź aktywności: pokażemy światło, cienie i spróbujemy „prześwietlić” przedmioty oraz odgadnąć, co jest w pudełku.
- Podział dzieci na 3 małe grupy (maks. 4–5 dzieci), każda grupa będzie kolejno pracować przy jednym stoliku/stanowisku.
Część główna (35 minut)
Ogólne zasady pracy (1 min)
- Przypomnienie, że pracujemy w grupach i słuchamy opiekuna. Wyznaczenie miejsca do odkładania materiałów.
Stanowisko A: "Cienie rentgenowskie" (około 12 minut)
- Cel: obserwacja jak światło tworzy cień i rozróżnianie kształtów.
- Przygotowanie: biały papier lub karton jako ekran, latarka (jedna na grupę), zestaw małych zabawek o różnych kształtach (klocki, samochodziki, koraliki na sznurku).
- Przebieg:
- Opiekun pokazuje, jak trzymać zabawkę przed latarką i oglądać cień na papierze.
- Dzieci kolejno układają zabawkę i patrzą, jaki kształt ma cień; mówią, co widzą.
- Zachęcanie do porównywania: „Czy cień wygląda tak samo jak zabawka? Co się zmienia, gdy przesuwamy latarkę bliżej/dalej?”
- Dzieci rysują ołówkiem kontur cienia na papierze (opiekun pomaga przy rysowaniu), podpisują prostym słowem lub rysunkiem.
Stanowisko B: "Co jest w pudełku?" — sensoryczne pudełko "prześwietlenie dotykiem" (około 12 minut)
- Cel: rozwijanie umiejętności opisywania i komunikacji oraz rozpoznawania kształtów po dotyku.
- Przygotowanie: 3 małe kartonowe pudełka z wyciętymi otworami na dłonie, w środku różne przedmioty o wyraźnej fakturze/kształcie (piłeczka, łyżka, miseczka z plastiku, miękka pluszowa figurka). Etykiety z numerami.
- Przebieg:
- Dziecko wkłada rękę do pudełka i dotyka przedmiotu, nie podglądając.
- Po dotyku opisuje, co czuje: „jest gładkie, twarde, miękkie, ma kształt kuli” — opiekun zapisuje odpowiedzi (może pomóc w formułowaniu zdań).
- Reszta grupy zgaduje, co to może być; po odgadnięciu opiekun pokazuje przedmiot i porównuje opisy z rzeczywistością.
Stanowisko C: "Materiały przezroczyste i nieprzezroczyste" — eksperyment świetlny (około 10 minut)
- Cel: poznanie pojęć przezroczysty, półprzezroczysty, nieprzezroczysty oraz obserwacja przepuszczalności światła.
- Przygotowanie: latarka, przezroczyste plastikowe butelki/folia, półprzezroczyste bibuły/kalka, czarny karton, kartki papieru, naczynie z wodą (opcjonalnie kolorująca kropla barwnika).
- Przebieg:
- Opiekun pokazuje różne materiały przed latarką i pyta dzieci, czy światło przejdzie przez nie.
- Dzieci przewidują: „przejdzie/nie przejdzie/podświetli się trochę”.
- Pokaz kolejno: przezroczysta butelka (światło przechodzi), bibuła (przechodzi słabiej), czarny karton (blokuje światło).
- Zestawienie obserwacji: dzieci układają materiały w rzędzie od najbardziej przejrzystego do najbardziej nieprzejrzystego.
Rotacja i wsparcie (cały czas trwania części głównej)
- Opiekunzy pomagają w płynnej rotacji między stanowiskami co ~10–12 minut.
- Przy większej grupie można wydłużyć czas na stanowisku z cieniami/rysowaniem.
Zakończenie i podsumowanie (około 5 minut)
Zbiórka na dywanie (3 min)
- Każde dziecko opowiada jedno zdanie: „Co dziś widziałem/widziałam, co mnie zaskoczyło?”
- Opiekun podsumowuje: krótkie przypomnienie różnic między przezroczystym/półprzezroczystym/nieprzezroczystym i jak światło pomaga nam widzieć kształty.
Pożegnanie i praca domowa dla chętnych (2 min)
- Propozycja dla rodziców: zabawa z latarką w domu — robienie cieni i rysowanie kształtów. Zachęcenie dzieci do opowiedzenia rodzicom, czego się nauczyły.