Święto Młodego Wina (Święto Młodego Soku) — badawcze zajęcia o winogronach - Scenariusz Zajęć

Powitanie i wprowadzenie (około 5 minut)

• Powitanie grupy i krótkie wprowadzenie do tematu: "Dziś poznamy winogrona i dowiemy się, co to jest święto młodego wina — zobaczymy to z perspektywy owoców i soku."
• Zapytaj dzieci:
  • "Co to są winogrona?" (kolor, smak, gdzie rosną)
  • "Czy widziałyście/widzieliście kiedyś stoisko z sokami lub święto, gdzie podają soki/owoce?"
• Zainicjuj aktywność badawczą: poproś dzieci, aby przez chwilę zastanowiły się i powiedziały, co chcą sprawdzić/odkryć o winogronach (np. jak wyglądają w środku, czy pływają, jak smakuje sok).

Część główna (50 minut)

1) Sensoryczna eksploracja winogron (10 minut)

• Podziel dzieci na małe grupy (3–4 osoby). Każda grupa otrzymuje tacę z kilkoma odmianami winogron (różne kolory jeśli dostępne), miseczkami i plastikowymi łyżkami.
• Zadania dla dzieci:
  • Dotknij, powąchaj, obejrzyj skórkę, zgadnij smak (słodki/kwaskowaty).
  • Opisz różnice między owocami (kolor, wielkość, twardość).
• Pomoc dla prowadzącego: zachęcaj do używania słów opisowych (gładkie, miękkie, małe, duże) i zadawania krótkich pytań badawczych.

2) Obserwacja i „rozcięcie” — badanie wnętrza winogrona (10 minut)

• Pokaż dzieciom plastikowy nóż lub nożyce do jedzenia (do rozcięcia skórek) i przekrojenie kilku owoców przed grupą; następnie rozdaj przekrojone winogrona do oglądania.
• Dzieci oglądają nasiona, miąższ, skórkę przez lupki; rysują, co widzą (po 1–2 minuty na rysunek).
• Pytania badawcze:
  • "Czy wszędzie w środku są pestki?"
  • "Jak wygląda miąższ? Czy jest soczysty?"

3) Eksperyment: Wyciskamy sok — porównania metod (15 minut)

• Cel eksperymentu: sprawdzić, jak można uzyskać sok z winogron i jak różne metody wpływają na ilość soku.
• Przygotowanie: dla każdej małej grupy tacka z kilkoma winogronami, miska/tuba do zbierania soku, plastikowy tłuczek/łyżka do miażdżenia, sitko (opcjonalnie), plastikowe kubeczki.
• Przebieg:
  • Dzieci przewidują (stawiają hipotezy): "Co da więcej soku — miażdżenie rękami czy naciskanie łyżką?"
  • Grupy zastosują dwie metody na małych porcjach owoców: miażdżenie rękami/palcami i ucisk łyżką/tłuczkiem.
  • Zbierają sok do kubeczków i porównują ilości (porównanie wizualne: więcej/mniej).
• Zapisywanie obserwacji: dzieci pokazują wynik za pomocą prostego znaku — naklejki z buzią (więcej) lub buzią neutralną (mniej) na kartce wyników.

4) Porównania smakowe i rejestracja wyników (5 minut)

• Dzieci próbują niewielką ilość przygotowanego, bezalkoholowego soku winogronowego (jeśli placówka podaje napoje) lub porównują smak naturalnych owoców z sokiem z dystrybutora.
• Pytania do dyskusji: "Czy sok ma taki sam smak jak świeże winogrono?" "Który sok jest słodszy?"
• Narysowanie prostego wykresu obrazkowego (3 kolory/obrazki) — ulubiony smak: winogrono, sok domowy, sok sklepowy.

5) Zabawa symboliczna: stoisko ze "Świętem Młodego Soku" (10 minut)

• Przygotuj prostą scenografię: stolik jako stoisko, papierowe kubki, kartonowe etykiety, kredki, naklejki.
• Dzieci odgrywają role: sprzedawca, klient, osoba nalewająca sok. Zachęć do używania zwrotów typu: "Poproszę kubeczek soku" i krótkiej wymiany słownej.
• Umożliwia to ćwiczenie komunikacji, liczenia kubków i prostych wymian towar–pieniądze (papierowe monety).

Zakończenie i podsumowanie (5 minut)

• Krótka rozmowa podsumowująca: co odkryliśmy o winogronach i soku?
• Poproś kilka dzieci, aby opowiedziały jedno odkrycie lub pokazały swoje rysunki/znaczki wyników.
• Zakończ rymowanką/krótką piosenką dotyczącą owoców (np. prosty refren: "Winogronko, winogronko, słodki jesteś dziś, sok nam dasz, mniam mniam, zatańczmy w krąg..."), zaproszenie do dalszych obserwacji w sali i w domu.