Powitanie i wprowadzenie (około 5 minut)
- Powitanie w kole (1 min): przywitaj dzieci, przypomnij zasady krótkich zajęć badawczych (słuchamy siebie, pracujemy razem).
- Wprowadzenie tematu (2 min): pokaż 2–3 obrazki: czyste miejsce zabaw vs. zaśmiecone miejsce. Zadaj pytania: "Co widzicie?", "Czy to dobrze, że jest dużo śmieci?", "Skąd mogą się tam wziąć?".
- Podział ról i zapowiedź badania (2 min): wyjaśnij, że dziś będziemy małymi badaczami — obserwatorami i sorterami. Szybkie przypisanie ról: 1–2 osoby obserwują i notują (opiekun pomaga zapisywać), 2–3 osoby zbierają i sortują.
Część główna — badanie (około 5 minut)
- Przygotowanie (30 s): rozdaj dzieciom rękawiczki, pęsety/szczypce do drobnych przedmiotów oraz pojemniki oznaczone jako: papier, plastik, bio, inne. Każda para/grupa ma kartę obserwacji z ikonami do odhaczenia.
- Krótki spacer/inspekcja (3 min): w formie badania przejdźcie po sali/placu zabaw w wyznaczonym obszarze. Zadanie: znaleźć i zebrać widoczne drobne odpady (np. papierek, butelka po napoju z tworzywa — jeśli takie zabawki/imitacje przygotowane), każdy znaleziony element odłożyć do odpowiedniego pojemnika i jednocześnie zaznaczyć ikonę na karcie obserwacji.
- Szybkie zliczanie i porównanie (1,5 min): wróćcie do miejsca zbiórki. Razem policzcie orientacyjnie, w którym pojemniku jest najwięcej rzeczy. Zadaj pytania badawcze: "Co znaleźliście najczęściej?", "Czy to nas zaskoczyło?".
- Krótka hipoteza (30 s): poproś dzieci, by w dwóch zdaniach (może ustnie) wysunęły pomysł, skąd pochodziły znalezione śmieci lub jak można zapobiegać śmieceniu.
Zakończenie i podsumowanie (około 5 minut)
- Prezentacja wyników (2 min): dzieci po kolei mówią jedno zdanie o tym, co odkryły (np. "znalazłem dużo plastiku"). Opiekun notuje najczęstsze odpowiedzi na dużym arkuszu.
- Mini-projekt "Co możemy zrobić?" (2 min): wspólnie stwórzcie krótką listę 3 prostych zasad, które dzieci mogą stosować (np. "wyrzucam śmieci do kosza", "zwracam uwagę, gdy ktoś śmieci"). Każde dziecko wybiera jedną zasadę i rysuje ją szybko (kilka kresek) lub wskazuje obrazek.
- Pożegnanie i zadanie dla domu (1 min): podziękuj dzieciom za badanie, powiedz, że dziś każdy może opowiedzieć rodzicom, co odkrył i pokazać rysunek z jedną zasadą.
Uwagi organizacyjne:
- Czas każdej części jest orientacyjny; utrzymuj tempo i krótkie instrukcje, by zmieścić się w 15 minut.
- Materiały można przygotować wcześniej (pojemniki z etykietami, karty obserwacji, obrazki).