Dzień Podziemnego Państwa Polskiego – zajęcia w żłobku i przedszkolu
Dzień Podziemnego Państwa Polskiego to wyjątkowa okazja, by w przyjazny, bezpieczny i dostosowany do wieku sposób porozmawiać z dziećmi o odwadze, współpracy i wzajemnej pomocy. Na tej stronie znajdziesz starannie opracowane scenariusze zajęć, które krok po kroku poprowadzą opiekunów żłobków i nauczycieli przedszkoli przez aktywności dla grup 1–3 oraz 3–6 lat, bez trudnych i zbyt poważnych treści. Zamiast opisywać wydarzenia wojenne, koncentrujemy się na wartościach: solidarności, życzliwości, odpowiedzialności i wspólnym działaniu.
Dlaczego warto poruszyć temat z najmłodszymi?
Historii nie trzeba opowiadać szczegółowo, by pokazać, że ludzie potrafią sobie pomagać, dbać o bezpieczeństwo innych i działać razem jak dobrze zgrany zespół. Dzieci naturalnie rozumieją język emocji i doświadczeń – wspólna zabawa, piosenka, krótkie opowiadanie czy praca plastyczna pozwalają wprowadzić pojęcia odwagi i przyjaźni w formie, którą najmłodsi akceptują i lubią.
Dodatkowo, temat wspiera rozwój społeczno-emocjonalny (współpraca, empatia), językowy (słuchanie opowiadań, powtarzanie rymowanek), poznawczy (porządkowanie informacji, symbole) oraz motoryczny (zabawy ruchowe, prace manualne).
Co znajdziesz na tej stronie
- Gotowe scenariusze zajęć do poprowadzenia w żłobku i przedszkolu – z celami, przebiegiem, pytaniami do rozmowy i ewaluacją.
- Aktywności dla 1–3 lat: sensoryczne, muzyczno-ruchowe i proste zabawy z rekwizytami (biało-czerwone wstążki, pacynki, klocki).
- Aktywności dla 3–6 lat: krótkie opowiadania o pomocy i odwadze, teatrzyk cieni, prace plastyczne z symbolami, zabawy drużynowe.
- Karty pracy i pomoce do druku: proste puzzle mapy Polski, bilety „kolejki współpracy”, memory z bezpiecznymi symbolami.
- Wskazówki metodyczne – jak mówić, by nie straszyć, jak upraszczać pojęcia, jak angażować rodziców.
- Dostosowania dla dzieci wrażliwych sensorycznie, z ASD lub opóźnieniami rozwojowymi.
Pomysły na zajęcia: żłobek (1–3 lata)
- Biało-czerwony tor sensoryczny – przejście po miękkich ścieżkach i fakturach w barwach narodowych; na końcu wspólne ułożenie serca z szarf. Cel: doświadczenia polisensoryczne i współpraca.
- Pociąg pomocy – dzieci jadą w „pociągu”, przekazując sobie pluszaka-kurierską paczkę. Prosty komunikat: pomagamy sobie i dbamy o innych.
- Piosenka o odwadze – rymowanka z pokazywaniem (klaśnij, tupnij, przybij piątkę koledze). Rytm i ruch wspierają zapamiętywanie wartości.
- Kolorowe światło – teatrzyk cieni bez wątków wojennych: postaci przyjaciele szukają bezpiecznej drogi do domu, współpracując (proste kształty, latarka).
Pomysły na zajęcia: przedszkole (3–6 lat)
- Krótka opowieść o współpracy – bajka o grupie, która tworzy „tajny plan dobra”: dzieli się zadaniami, pomaga młodszym, dba o porządek. Następnie rozmowa kierowana: co to znaczy odwaga na co dzień?
- Mapa pomysłów – układanie dużych puzzli mapy Polski, zaznaczenie swojego miasta/regionu. Ćwiczymy orientację i budujemy więź z miejscem.
- Kotwica jako symbol nadziei – praca plastyczna: wyklejanie kotwicy z papieru i sznurka w duchu „trzymamy się razem”. Wyjaśniamy w prosty sposób, że to znak ludzi, którzy chcieli dobra i bezpieczeństwa.
- Gra zespołowa „Kurierzy” – przenoszenie „wiadomości dobra” (karteczki z hasłami: pomagam, dziękuję, dzielę się) przez tor przeszkód. Rozwijamy koordynację i współdziałanie.
- Koło rozmowy – dzieci losują pytania: Kiedy czuję się odważny/a? Komu dziś pomogłem/am? Budujemy słownik emocji i postaw.
Jak mówić o Dniu Podziemnego Państwa Polskiego
Dla dorosłych warto wiedzieć, że Podziemne Państwo Polskie to sieć ludzi, którzy w trudnym czasie wspierali się, uczyli, troszczyli o innych i działali po cichu dla wspólnego dobra. Dzieciom wystarczy prosty przekaz: razem możemy wiele, pomagamy sobie, dbamy o bezpieczeństwo. Unikamy szczegółów historycznych niewłaściwych dla wieku 1–6 lat.
- Używaj krótkich, pozytywnych komunikatów i porównań do codziennych sytuacji w grupie.
- Wprowadzaj symbole i kolory w formie zabawy (flagi z bibuły, serca z biało-czerwonych pasków).
- Stawiaj na działanie: wspólne zadania, pomoc koledze, praca w parach.
Materiały i przygotowanie
- Bibuła biało-czerwona, sznurki, klej, kredki, papier techniczny.
- Duże puzzle mapy Polski (do druku), karty memory z pozytywnymi hasłami.
- Łagodne podkłady muzyczne, prosta rymowanka o odwadze i przyjaźni.
- Latarka i ekran (prześcieradło) do teatrzyku cieni.
Jak pracować ze scenariuszami ZabawAIka
Wybierz scenariusz dla swojej grupy wiekowej, a następnie dopasuj czas i poziom trudności do potrzeb dzieci. Każdy konspekt zawiera cele, listę materiałów, opis przebiegu, propozycje pytań oraz pomysły na ewaluację. Możesz łatwo wydrukować plan, pobrać karty pracy PDF i skorzystać z gotowych pylonów aktywności (ruch, muzyka, plastyka, zabawa sensoryczna). Dzięki temu zrealizujesz dzień tematyczny w spójny i łagodny sposób, bez długotrwałych przygotowań.
Dostosowanie do potrzeb dzieci
- Dzieci wrażliwe sensorycznie: ogranicz bodźce dźwiękowe, wybierz ciche aktywności (układanki, teatrzyk cieni).
- Dzieci z ASD: zapowiedz zmiany planu obrazkami, stosuj krótkie komunikaty, dodaj przerwy ruchowe.
- Młodsze grupy: skracaj opowieści do 2–3 zdań, więcej pokazuj niż mów.
- Starsze grupy: dodaj element pracy projektowej (np. klasowy „Plan Dobra” na cały tydzień).
Współpraca z rodzicami
Zachęć rodziny do rozmów o odwadze i pomocy w domu. Dołącz krótką informację: czego uczymy (współpraca, życzliwość), jakie materiały wykorzystamy i jak mogą wesprzeć temat (czytanie opowiadań, wspólna praca plastyczna). Na stronie znajdziesz gotowe notatki do przekazania rodzicom.
Efekty, których możesz się spodziewać
- Większa umiejętność współpracy i pomagania sobie w grupie.
- Rozszerzony słownik emocji i postaw (odwaga, życzliwość, cierpliwość).
- Wzrost zaangażowania podczas aktywności ruchowych i plastycznych.
- Świadome, pozytywne skojarzenia z barwami i symbolami narodowymi.
Przejrzyj poniższe propozycje i wybierz scenariusz, który najlepiej wpisze się w potrzeby Twojej grupy. Każdy konspekt możesz elastycznie skracać lub rozbudowywać – liczy się komfort i radość dzieci z odkrywania, że we wspólnym działaniu tkwi prawdziwa siła.