Część główna (20 minut)
Organizacja: Przygotuj 3–4 stacje, po 4–5 minut na stację, dzieci pracują w małych grupach (2–4 osoby). Opiekun przy każdej stacji krótkim pytaniem zachęca do opisu i porównań.
Stacja 1 — Dotykowe koperty (ok. 5 min)
- Przygotuj kilka kopert lub małych pudełek z różnymi wypełnieniami (waciki/kuleczki waty, ryż, fasola, małe kamyczki, kawałki materiału).
- Zadanie: każde dziecko wkłada rękę i opisuje odczucia (miękkie, twarde, szorstkie, gładkie). Dzieci dopasowują do obrazków/etykiet (np. obrazek chmurki = miękkie).
- Pytania od opiekuna: „Jak to się czuje? Czy to jest ciężkie czy lekkie? Co przypomina?”
Stacja 2 — Zapachowe archiwum (ok. 5 min)
- Słoiczki lub zakręcane pojemniczki z bezpiecznymi zapachami (suszone zioła/lawenda, skórka pomarańczy, kawa, cynamon). Zaklejone tak, by zapach przenikał, ale bez odkrywania zawartości na otwarto.
- Zadanie: wąchanie i próba skojarzenia zapachu z obrazkiem (np. obrazek ciasta = cynamon) lub opisanie wspomnień wywołanych zapachem.
- Pytania: „Co ten zapach przypomina? Czy to pachnie słodko, świeżo, ostro?”
Stacja 3 — Dźwiękowe zapiski (ok. 5 min)
- Małe pojemniki/słoiczki z różnymi przedmiotami, które wydają dźwięk po potrząśnięciu (monety, guziki, koraliki, kamyczki). Pojemniki oznaczone numerami.
- Zadanie: potrząsaj i spróbuj opisać dźwięk (ciche, głośne, dzwoniące, stłumione). Dopasuj do obrazka z podobnym dźwiękiem lub wybierz, który dźwięk najbardziej przypomina dźwięk w pokoju.
- Pytania: „Czy ten dźwięk jest szybki czy wolny? Co ci przypomina?”
Stacja 4 — Wykopaliska z obrazkami (ok. 5 min)
- Płytkie tacki z ryżem lub piaskiem kinetycznym, w których ukryto małe wydruki „starych zdjęć” (wydrukowane czarno-białe zdjęcia przedmiotów/zwierząt) lub karty ze znakami.
- Zadanie: dzieci delikatnie odsłaniają obrazki palcem lub pędzelkiem, jakby odkopywały skarb, a następnie opowiadają, co znalazły.
- Pytania: „Co to za obrazek? Jak myślisz, dlaczego ktoś by to przechowywał w archiwum?”
Wskazówki organizacyjne:
- Opiekunowie pilnują czasu i pomagają w opisach, zadając otwarte pytania.
- Zachęcaj do używania słów opisowych (miękki, chropowaty, słodki, dzwoniący), a u starszych dzieci poproś o porównania (np. „to jest jak…”).
- Rotacja: po upływie ~5 minut sygnał — zmiana stacji. Dzieci, które potrzebują więcej czasu sensorycznego, mogą dłużej zostać przy danej stacji (dostosowanie indywidualne).
Zakończenie i podsumowanie (5 minut)
- Krąg podsumowujący: każde dziecko mówi jedno odkrycie (np. „Bałam się, że to będzie twarde, a było miękkie” lub „Zapach przypominał ciasto mojej babci”).
- Wspólne „certyfikaty archiwisty”: naklejka lub mały znaczek dla każdego dziecka z napisem „Mały Archiwista”.
- Zadanie domowe dla chętnych rodziców: poproś dzieci, aby z rodzicami przygotowały małą „pamiątkę do domowego archiwum” (np. rysunek, liść, zdjęcie) i przyniosły ją następnym razem.
- Pożegnanie i krótka piosenka/wierszyk zamykający temat.