Międzynarodowy Dzień Naprawy to doskonała okazja, aby wprowadzić dzieci w wieku 1–6 lat w świat troski o przedmioty, uważności na środowisko i radości z rozwiązywania problemów. Na tej stronie znajdziesz scenariusze zajęć dla żłobka i przedszkola, które w prosty i bezpieczny sposób pokazują, że zamiast wyrzucać, warto spróbować naprawić lub dać drugie życie rzeczom. Zebraliśmy materiały, dzięki którym zaplanujesz inspirujące zajęcia: od zabaw sensorycznych dla maluchów, przez warsztatowe aktywności dla starszaków, po pomysły na współpracę z rodzicami i lokalną społecznością.
Dlaczego warto świętować Dzień Naprawy z najmłodszymi?
Temat naprawy i upcyclingu w edukacji wczesnodziecięcej łączy rozwój motoryczny, myślenie przyczynowo-skutkowe oraz postawy proekologiczne. Zajęcia o naprawianiu wspierają także samodzielność i odpowiedzialność za wspólne zasoby w sali.
- Rozwój małej motoryki: manipulowanie dużymi nakrętkami, śrubami XXL, rzepami czy klamerkami.
- Myślenie techniczne i logiczne: proste sekwencje „sprawdź – zaplanuj – napraw – przetestuj”.
- Język i kompetencje społeczne: nazywanie części, materiałów i czynności; praca zespołowa w „kąciku napraw”.
- Postawy ekologiczne: rozróżnianie, co można naprawić, co oddać do ponownego użycia, a co zrecyklingować.
- Kreatywność: nadawanie przedmiotom nowej funkcji (upcycling) i projektowanie prostych rozwiązań.
Co znajdziesz na tej stronie
To miejsce, w którym zebraliśmy wszystkie scenariusze zajęć o Dniu Naprawy dostępne w ZabawAIka.pl. Każdy materiał zawiera cele, listę materiałów, przebieg krok po kroku oraz propozycje modyfikacji według wieku i możliwości grupy.
- Gotowe konspekty dla grup 1–3, 3–4 i 5–6 lat, z czasem trwania 15–60 minut.
- Filtry: obszar rozwoju (sensoryka, motoryka, język, matematyka), poziom trudności, pora roku/październik, typ aktywności (zabawy ruchowe, plastyczne, konstrukcyjne, warsztatowe).
- Karty pracy do druku, obrazki do rozmów, plakaty „Zasady bezpiecznej naprawy”.
- Listy materiałów z alternatywami low-waste i podpowiedziami, jak wykorzystać zasoby sali.
- Wskazówki adaptacyjne dla dzieci o zróżnicowanych potrzebach (duże elementy, kontrastowe kolory, proste piktogramy).
Przykładowe aktywności z kolekcji
Dla maluchów (1–3 lata)
- Kosz sensoryczny „Napraw to!”: miękkie „śrubki” z filcu, plastikowe duże nakrętki, rzepy, tasiemki. Dzieci łączą i rozłączają elementy, ćwicząc chwyt pęsetkowy i koordynację oko–ręka.
- Sortowanie: co można naprawić? Proste obrazki: misiek bez guzika, pęknięty balonik, książeczka z naderwaną stroną. Dzieci wrzucają obrazki do koszy „naprawiamy” / „nie naprawimy”.
- Ruchowa zabawa „Młotek–klap, Śrubokręt–kręć”: na hasła nauczyciela dzieci naśladują bezpieczne ruchy – stukanie w poduszki, „kręcenie” nadgarstkami w powietrzu.
- Mini-teatrzyk obrazkowy: historyjka o misiu, który zamiast wyrzucić zabawkę, prosi o pomoc i wspólnie z dorosłym „naprawia” ją taśmą washi.
Dla starszaków (3–6 lat)
- Warsztat naprawczy w sali: stanowiska „diagnoza”, „plan”, „naprawa”, „testy”. Dzieci pracują na bezpiecznych rekwizytach: kartonowych pudełkach, dużych śrubach drewnianych, rzepach, klamrach do papieru.
- Upcycling – drugie życie rzeczy: zamień stary słoik w pojemnik na kredki, a pojedynczą skarpetkę w pacynkę. Rozmowa o oszczędzaniu zasobów i o tym, kiedy lepiej naprawić niż kupić nowe.
- Mapa procesu naprawy: sekwencja obrazków (1. zauważ problem, 2. wybierz narzędzia, 3. działaj, 4. sprawdź). Dzieci układają kolejność i opowiadają, co robią.
- Matematyka i język: liczenie śrub XXL, porównywanie długości „kluczy”, nazywanie materiałów: drewno, metal, tkanina, papier. Układanie rymowanek: „Guzik spadł – igła wpadł(a), nitka – cyk, miś znów śliczny jak malyna”.
- Eksperyment „Jak działa śruba?”: drewniana śruba i nakrętka XXL (lub tekturowy model). Dzieci obserwują, jak gwint pomaga wkręcać – bez ostrych narzędzi.
Materiały i bezpieczeństwo
Bezpieczeństwo jest kluczowe, zwłaszcza u dzieci poniżej 3. roku życia. W scenariuszach proponujemy wyłącznie duże, tępe i lekkie elementy, a praca przebiega pod ścisłą opieką osoby dorosłej.
- Materiały polecane: duże nakrętki i zakrętki, drewniane śruby XXL, rzepy, klamerki, tasiemki, taśmy malarskie/washi, kartony, tkaniny, guziki XXL, puste i czyste opakowania po produktach.
- Unikaj: małych, ostrych i ciężkich elementów przy grupie 1–3; prawdziwych śrubokrętów, gwoździ, noży.
- Zastępstwa: narzędzia–zabawki, tekturowe „klucze”, plastikowe bezpieczne wkrętaki–atrapy, kołki z pianki.
- Higiena i porządek: wyznacz „matę warsztatową”, po zajęciach wspólne sprzątanie – to też część kultury naprawy.
Powiązanie z podstawą programową
- Rozwój fizyczny: sprawność dłoni, koordynacja, planowanie ruchu.
- Rozwój poznawczy: przyczyna–skutek, klasyfikacja, rozwiązywanie problemów.
- Język: poszerzanie słownika, budowanie wypowiedzi opisowej i sekwencyjnej.
- Matematyka: liczenie, porównywanie wielkości, dopasowywanie kształtów.
- Środowisko społeczne i przyrodnicze: odpowiedzialność, współpraca, minimalizowanie odpadów.
- Kreatywność: projektowanie prostych rozwiązań i upcycling.
Współpraca z rodzicami i społecznością
- Mini Repair Café w przedszkolu: zaproś rodziców – wspólne szycie guzika, klejenie grzbietu książeczki, wymiana kółek w wózku dla lalek (na bezpiecznych stanowiskach).
- Akcja „Daj rzeczom szansę”: przynieś do sali czyste, bezpieczne „do naprawy” rekwizyty (np. luźny guzik, odklejona okładka). Ustal jasne zasady, czego nie przynosimy (elektronika, szkło, baterie).
- Edukacja domowa: karta dla rodzica z prostymi pomysłami na naprawy w domu i listą punktów zbiórki elektroodpadów.
Jak korzystać z kolekcji ZabawAIka
Wybierz scenariusz według wieku i czasu, przygotuj materiały z listy, a następnie poprowadź zajęcia krok po kroku. Każdy konspekt posiada propozycje modyfikacji (łatwiej/trudniej), wariant ruchowy lub plastyczny, a także karty pracy do druku. Jeśli masz mało czasu, skorzystaj z wersji „mikro” (10–15 minut): rozmowa + jedna aktywność.
Wszystkie scenariusze łączy idea: napraw zamiast wyrzucać, ucz dzieci troski o przedmioty i współpracy. Dzięki temu Dzień Naprawy stanie się ważnym elementem edukacji ekologicznej w Twojej placówce – nie tylko od święta, lecz przez cały rok.