Światowy Dzień Chłodnictwa (26 czerwca) to świetna okazja, by w ciekawy, bezpieczny i angażujący sposób porozmawiać z dziećmi o tym, jak działają lodówka i zamrażarka, skąd bierze się lód oraz dlaczego przechowywanie żywności w chłodzie jest ważne. Na tej stronie znajdziesz scenariusze zajęć dla żłobka i przedszkola, przygotowane z myślą o dzieciach w wieku 1–6 lat. Proponowane aktywności łączą elementy przyrody, matematyki, języka, muzyki i ruchu, a także wspierają rozwój społeczno-emocjonalny i postawy proekologiczne.
Dlaczego warto realizować zajęcia o chłodnictwie?
Dzieci każdego dnia spotykają się z urządzeniami chłodniczymi: lodówką w kuchni, zamrażarką czy chłodziarką na napoje. Odwołanie do codziennych doświadczeń pomaga zrozumieć świat i buduje podstawy myślenia naukowego. Zajęcia z okazji Światowego Dnia Chłodnictwa:
- wzmacniają ciekawość i zadawanie pytań „jak to działa?”;
- rozwijają zmysły i motorykę małą poprzez zabawy sensoryczne z lodem;
- uczą bezpiecznych nawyków: właściwego korzystania z lodówki i dbania o żywność;
- promują postawy proekologiczne, np. oszczędzanie energii poprzez szybkie zamykanie drzwi lodówki;
- integrują grupę poprzez ruch, muzykę i zabawy badawcze w kąciku doświadczalnym.
Co znajdziesz na tej stronie?
Poniżej czekają gotowe scenariusze zajęć na Światowy Dzień Chłodnictwa dla żłobka i przedszkola. W materiałach znajdziesz:
- jasno określone cele ogólne i operacyjne dla poszczególnych grup wiekowych (1–3, 3–4, 5–6 lat);
- krok po kroku opis przebiegu zajęć, z czasem trwania poszczególnych aktywności;
- zabawy sensoryczne z lodem, wodą i parą (bezpieczne, łatwe do przygotowania);
- proste doświadczenia i obserwacje typu „zimno–ciepło” oraz „topnienie lodu”;
- piosenki, rymowanki i zabawy ruchowe (np. „Mrożone figury”, „Ciepło–zimno”);
- karty pracy do druku: sortowanie „chłodne vs ciepłe”, liczenie kostek lodu, obrazki lodówki i zamrażarki;
- wskazówki organizacyjne: materiały, bezpieczeństwo, porządki po zajęciach;
- modyfikacje dla dzieci ze szczególnymi potrzebami (wrażliwość sensoryczna, krótsza koncentracja).
Przykładowe aktywności i tematy
- Skąd się bierze lód? Cykl: woda – lód – para. Dzieci obserwują topnienie kostek lodu w dłoni lub misce z ciepłą wodą, porównują tempo topnienia na tacy metalowej i ręczniku.
- Malowanie lodem – barwione kostki lodu zostawiają ślady na papierze; starszaki zauważają, że kolor rozcieńcza się wraz z topnieniem.
- Ciepłe czy zimne? Sortowanie obrazków (słońce, herbata, lody, śnieg, lodówka), dotykanie „tajemniczych woreczków” z wodą w różnych temperaturach (bez skrajnych temperatur).
- Jak działa lodówka? Prosta metafora: lodówka „odbiera ciepło” z jedzenia i oddaje je z tyłu (nie zaglądamy bez dorosłego). Dzieci ćwiczą prawidłowe zamykanie drzwi.
- Detektywi świeżości – rozmowa o przechowywaniu produktów: co trzymamy w lodówce, a co w szafce; zabawa w dopasowywanie obrazków.
- Matematyka z kostkami lodu – liczenie, porównywanie wielkości, prosty pomiar czasu topnienia klepsydrą.
- Ruch i muzyka – „Mrożone figury” (zatrzymujemy się jak lód), „Ciepło–zimno” (zmiana tempa ruchu), wierszyki i onomatopeje (brzęk kostek, kapanie).
- Ekologia w praktyce – dlaczego nie trzymamy otwartych drzwi lodówki; dbanie o energię i środowisko w prostych słowach.
Dostosowanie do wieku 1–6 lat
- 1–3 lata (żłobek): krótkie, sensoryczne aktywności przy stole lub w tacy sensorycznej; większe elementy, brak drobnych akcesoriów; dużo naśladowania i rymowanek.
- 3–4 lata: proste porównania „zimne–ciepłe”, układanie par obrazków, krótkie doświadczenia pod ścisłym nadzorem (lód w misce, łyżeczka, papierowy ręcznik).
- 5–6 lat: stawianie hipotez („Gdzie lód stopi się szybciej?”), prowadzenie notatek obrazkowych, pierwsze rozmowy o energii i oszczędzaniu.
Jak się przygotować? Materiały i bezpieczeństwo
- kostki lodu (można zabarwić barwnikiem spożywczym), miski, tace, ręczniki papierowe/ściereczki;
- plastikowe pojemniki i łyżeczki, szczelne woreczki z wodą o różnych temperaturach (bez skrajności);
- obrazki: lodówka, zamrażarka, produkty spożywcze, słońce/śnieg;
- klepsydra lub zegar do odmierzania czasu, duże arkusze papieru do „malowania lodem”;
- zasady: praca siedząca przy stole lub na macie, wycieranie rozlanej wody od razu, brak kontaktu z gniazdkami i przewodami; zawsze pod nadzorem dorosłego.
Jak korzystać z gotowych scenariuszy?
Wybierz scenariusz dostosowany do wieku i możliwości grupy, przygotuj listę materiałów i przeczytaj wskazówki bezpieczeństwa. Scenariusze zajęć dla żłobka i przedszkola możesz łączyć w blok tematyczny (np. tydzień „Zimno–ciepło”) lub zrealizować jako pojedyncze zajęcia z okazji Światowego Dnia Chłodnictwa. Każdy materiał zawiera propozycje modyfikacji – skracania, wydłużania lub uproszczenia kroków.
Efekty i kompetencje rozwijane podczas zajęć
- przyrodnicze i poznawcze: obserwacja zjawisk (topnienie, parowanie), wnioskowanie, nazywanie zjawisk;
- językowe: słownictwo: lód, chłód, ciepło, lodówka, zamrażarka; układanie zdań i rymowanek;
- matematyczne: liczenie, porównywanie, proste pomiary czasu;
- społeczno-emocjonalne: praca w parach, dzielenie się materiałami, czekanie na swoją kolej;
- proekologiczne: oszczędzanie energii, troska o żywność i środowisko.
Przejrzyj poniżej wszystkie propozycje i wybierz te, które najlepiej odpowiadają Twojej grupie. Znajdziesz tu zarówno zajęcia o lodówce i zamrażarce, jak i doświadczenia z lodem w przedszkolu, a także karty pracy do druku z sortowaniem „zimno–ciepło” i liczeniem kostek lodu. Dzięki gotowym materiałom oszczędzasz czas, a dzieci zyskują angażujące, mądre i bezpieczne zabawy.