Powitanie i wprowadzenie (ok. 5 min)
- Przywitanie grupy (krótkie piosenkowe lub rytmiczne powitanie).
- Pokaż duże, proste ilustracje: sylwetka zabawki i „zdjęcie rentgenowskie” (czarno-biała sylwetka kości lub rysunek). Powiedz, że dziś jest Światowy Dzień Radiologii i że pobawimy się w małych rentgenologów.
- Krótkie pytania do dzieci (zachęć do prostych odpowiedzi): „Co widzisz na rysunku?”, „Co jest w środku zabawki?”; wprowadź słownictwo: rentgen/rentgenolog, cień, sylwetka, kość.
- Podziel dzieci na 3–4 małe zespoły (zależnie od liczebności grupy) i powiedz krótko plan zajęć: budujemy budkę, robimy cienie, tworzymy obrazki kości.
Część główna (ok. 50 min)
- Przygotowanie i zbudowanie budki-rentgenu (ok. 10–12 min)
- Rozłóż duże pudło kartonowe (lub kilka mniejszych, po jednym na zespół).
- Pokaż dzieciom, jak ozdobić pudło: naklejają papier, rysują okienko dla „ekranu”, przyklejają napisy (np. "RENTGEN").
- Dorośli przygotowują wewnętrzną stronę: przyklejają przezroczystą folię/plastik jako „ekran” lub kawałek białego papieru jako tło; ustawiają latarkę/źródło światła za ekranem (poza miejscem, gdzie dzieci wkładają zabawki).
- Dzieci mogą przyczepiać naklejki, rysować symbole i ustawiać przy budce małe tabliczki „wejście/wyjście".
- Stanowisko 1 — Skanowanie cieniem (ok. 15–18 min)
- Zadanie: dziecko wkłada do otworu w pudle małą zabawkę (np. zwierzątko, samochodzik) i patrzy na ekran, gdzie pojawia się jej cień/sylwetka dzięki latarce.
- Dziecko opisuje, co widzi; opiekun modeluje pytania: „Czy widzisz nogi?”, „Jak wygląda głowa?”
- Rotacja: każde dziecko ma 1–2 próby skanowania; pozostałe obserwują i komentują.
- Wariant dla mniejszych dzieci: opiekun trzyma zabawkę i pokazuje cień, dziecko wskazuje elementy.
- Stanowisko 2 — Tworzenie 'obrazu rentgenowskiego' / szkieletu (ok. 18–20 min)
- Materiały: czarny papier (lub ciemna teczka), białe paski papieru, makarony o różnych kształtach (np. rurki), białe kredki/marker, klej.
- Dzieci układają „kości” na czarnym tle — przyklejają kawałki białego papieru lub makaronu, tworząc prosty szkic sylwetki (głowa, tułów, ręce, nogi). Mogą też obrysować kształt zabawki, a następnie wypełnić „kości” białymi paskami.
- Opiekun pomaga w przyklejaniu i nazywaniu części ciała: głowa, ręka, noga, tułów.
- Alternatywa: zamiast makaronu użyć białych naklejek lub pociętej waty dla dzieci z trudnością w manipulacji drobnymi elementami.
- Stacja obserwacji i porównania (ok. 5–7 min w trakcie obydwu działań)
- Wywieszanie gotowych prac na tablicy/ściance jako „galeria rentgenowska".
- Dzieci porównują cienie z prawdziwymi zabawkami i swoimi obrazami: co jest podobne, co inne?
Zakończenie i podsumowanie (ok. 5 min)
- Zbierz dzieci w kręgu. Poproś kilka osób, by pokazały swoją pracę i opowiedziały jedno zdanie: „To jest moja kość/tułów/ręka”.
- Krótkie powtórzenie słownictwa: rentgen, cień, kość, sylwetka. Zachęć dzieci do pokazania cieniem ręki przed latarką jako zabawę domową.
- Pożegnanie: pochwała za wkład i zachęta do opowiedzenia rodzicom o dzisiejszych zajęciach.
Uwagi organizacyjne i adaptacje (w trakcie zajęć)
- Praca w małych grupach: naprzemiennie korzystają ze stanowisk, aby każde dziecko mogło aktywnie uczestniczyć.
- Dla dzieci potrzebujących wsparcia: większe elementy do układania, przydzielenie opiekuna pomocnika.
- Dla dzieci szybkich: dodatkowe wyzwanie — narysować prosty „opis” obrazu (np. napisać/ narysować gdzie jest głowa).